Renfield e o impulso

knock-screencapture

Este sábado pola tarde estaba eu no extremo da barra dunha cafetería relendo o Drácula de Bram Stoker. É sempre unha lectura bastante grata, e máis se non a ten un moi visitada. De cando en vez procuraba aparentar normalidade fedellando no móbil; ler nun bar algo que non sexa un xornal semella considerarse algo anómalo. Non me decatei de que entraran clientes ata que oín unha lingua torpe murmurar preto do meu ombro e unha billeteira caeu de golpe na barra, a un metro do meu cóbado. Un par de moedas foron dar ó chan, entre o repousapés e as patas dos tallos. A lingua torpe, polo que puidera eu entender, convidara ó que quixeran ós seus amigos, antes de coller o camiño, de xeito non máis hábil, do cuarto de baño.

Erguín a cabeza para ver eses amigos. Tres fulanos coa camiseta do C. D. Lugo e aire consternado. Explicábanlle á camareira que non coñecían de nada ó xeneroso embriagado pero que, “se había que poñerlle as pilas”, que llas poñerían. A ela supoño que lle agradaría sabelo. A min acababan de me foder a tarde. Fodérama o seu non amigo, ó que eles, tamén hai que dicilo, non mandaran, como deberan se foran xente cabal, para a súa casiña a durmila.

Mentres os tres se preguntaban en voz alta como era que o camándula tardaba tanto en verter auga (así dicía un profesor de galego do meu colexio, e non toleraba, teimudo, que se empregara outra expresión ou verbo), pechei o libro por un fragmento do diario do doutor Seward, deixei a conta xusta á beira da cunca, vestín a chaqueta e collín porta sen présa e sen demora. A camareira miroume como lamentando o que debeu tomar por aprehensión na miña expresión. En verdade foi unha retirada preventiva. Un dos costumes humanos que menos tolero, malia a tenrura que esperta en moito individuo que vai de desenfadado, é o de lle dar á botella; nin sequera a relativa indefensión de alguén en tal estado me falicita conterme cando o seu compadreo pegañento de olliños mortos me escolle como albo. E, dado que cos anos vira un máis impaciente para certas cousas, se tivera quedado, non sería arriscado apostar por un final cun albivermello peneque coma un vagabundo moscovita en xaneiro caído entre saquiños baleiros de azucre con varios dentes de menos.

Pouco despois disto, souben que está por saír unha nova versión da novela, asinada polo (inicialmente) tradutor da orixinal ó islandés, disque coa colaboración do autor. A información que se dá é insuficiente e podería moi ben equivocarme, mais fai pensar nunha excentricidade típica do Bram Stoker dos últimos anos. Se ben non semella carecer de certo interese no tocante á introdución de novos personaxes, sobre todo, non deixaría de ser un exceso, agás na extensión, moito máis reducida. Non creo que me trabuque se lle aventuro unha ganancia de prestixio instantánea, cando menos en certos círculos. É máis nova, é diferente e bota por terra moito do exposto na versión ata agora oficial. Non precisarán máis argumentos. Impulso debeu ser a ocorrencia de Stoker e mailo seu colega, impulso será o xuízo deses seus lectores “autorizados” que lerán, se cadra, o que queiran ler nela. Como impulso foi o do futboleiro amigo dos destilados, á sua maneira un Renfield que tratara de absorber outro tipo de vida.

Dos impulsos, podendo, penso eu que debe un arredarse. Co cambio dos tempos e da xente, neste mundo que parece un electrodoméstico da era do deterioro programado, a cada punto dan peor resultado.

Independencia

1478346317_289372_1478346853_noticia_normal

La caza, Carlos Saura, na escena do mediodía. José queda no coto, un enorme furado de area ardente chea de coellos, coa intención de sacarlle cartos a Paco mediante unha manobra de aproximación tan pouco afortunada coma amosarlle o esquelete dun soldado morto na guerra. Para que non lle empezan o labor de amolecemento psicolóxico, manda a Luis e máis a Enrique á aldea por pan. É  ben interesante a relación entre estes dous personaxes, pola súa condición común de convidados de pedra, coa inocencia engadida de Enrique, por idade e non só por iso. Os dous viven á sombra dun Home Importante: Luis, á do seu amigo José, o outro, á do seu cuñado Paco. Chegados á aldea deserta e desértica (o filme é de estética suxestiva por suorenta), paran a se refrescar na fonte da praza maior. E Luis, que fartou da parte da vida civilizada que consiste en competir por chegar a ser alguén, e que é un home taciturno e algo ominoso que enche a cantimplora de alcol e le novelas de ciencia-ficción, pregúntalle a Enrique, en aparencia mocete ye-yé de urbanización que xamais tivo que suar para sobrevivir, de quen depende. “Porque todos dependemos de alguén”.

Enrique rexeita con noxo a súa inclusión nese “todos”. Proclámase independente. Luis dálle a razón como se lle dá ós nenos. Sabe moi ben que todo o mundo depende de alguén, ou de algo. A vida ós tombos marcoulle esta realidade a ferro no pelello. Non nos queda aclarado, mais penso que non imos moi desencamiñados se supoñemos que, de acontecer hoxe, sería fero opositor ás teorías neoliberais, implícitas neses lemas doados dos que se valen os que ostentan poder maior para que os cidadáns que non se deron beneficiado del non os vaian buscar á casa cunha pistola na man. Seguro que os tedes oído: a sorte non existe, é todo traballo e perseverancia; non culpes a ninguén do teu fracaso, cúlpate a ti; se loitas e non desesperas, chegarás a ser dono do teu porvir; etcétera, etcétera. O cantar das sereas.

A verdade, sen gozo nin acritude no dito, é que, se falamos do material, o desempregado depende do subsidio do paro ou da caridade dos achegados; o traballador, da decencia e bo xuízo do seu patrón; o patrón ou traballador mal chamado autónomo, da súa clientela, que á súa vez depende dos seus patróns ou dos apoderados que invisten o seu diñeiro ou dos parentes podres del que teñen a ben nomealos no testamento, e non entro a falar de dependencias de política institucional. E se falamos do inmaterial, tampouco falaremos, por se dar a diario exemplos moi notorios, do que se chega a facer por captar un galano para o ego ou por atraer ou conservar o amor. A sociedade, sen ligazóns de dependencia, non existiría.

Como hai tanta xente imposibilitada para se decatar disto, é moi comprensible (antes desta fe, foi a fe en que a seca que estragaba as colleitas era causada por un Deus anoxado polos pecados do propietario), e así e todo acho desconcertante, sobre todo nos casos nos que os lemas se relevan falsos de xeito irrefutable, que un ser humano sexa quen de caer na ilusión descorazonadora de que pode pisar o destino doutros miles ou millóns de seres humanos para acadar o control do seu, e de que poida facelo sen consecuencias. Con frecuencia evítase a verdade porque adoita traer a infelicidade. Para o caso, sería todo o contrario.

Sen avisar

2015_08_30-21.14.31.396-CDT

No cinema e nas series de televisión de temática (pos)apocalíptica lévase moito o ton sepia, non para indicar un flashback, senón para representar a decadencia. Onde antes o ceo era azul e piaban os pardais, agora o fume de todo o queimado no estoupido violento non deixa pasar a luz o sol e xa só grallan os corvos que se nutren dos mortos. É un lugar común que adoita dar bo resultado. Diría que vai incorporado como elemento estándar no lado creativo da mente de case todo guionista do ramo.

Onte e máis hoxe estou a ver algo moi semellante, e non nunha pantalla. Onte, de primeiras, estrañoume que mediado outubro fora anoitecer ás cinco da tarde. O resplandor esmorecido que daba nas fachadas dos edificios era talmente o do solpor. O cheiro ó fume xurdiu pouco despois. Non sendo eu afectado por accidente cerebro-bascular, a resposta fíxose evidente por exclusión.

O lume chegou como chegan demasiadas cousas aquí: sen avisar. O día anterior estaba un abominando de ter empregado a expresión e hashtag “Galifornia”, aínda que só fora unha vez e por suxerir un nome para unha ilusión allea, a piques de consultar no Google o proceso de formación de nubes artificiais, e ó día seguinte o vento forte xa traía de cando en vez algún residuo de cinza. Vampiros e zombis non. Polo menos, non nese sentido literal. Se cadra tería sido máis divertido así.

A cor sepia sigue presente. O lume non chegou á cidade (a esta, si á mesma porta doutras, polo que teño lido nas cada vez menos fiables redes sociais), polo que, en canto sexa extinguido, o asunto pasará ás hemerotecas. Por incrible que a moitos dos que (con razón) lles impresiona canto está a acontecer, desde as mortes por combustión ata a versión oficial que culpa de todo ó vento e máis a Portugal dun xeito que acho moi poético, lles poida parecer, de aquí a pouco tempo non se volverá falar de nada disto. Pode mesmo que o partido no goberno autonómico repita mandato. Imaxino un paisano de 87 anos que igual viu as lapras lamber a súa propiedade decidindo, a medida que se achega o día de baixar a votar, que todo resignado sacrificio é pouco mentres o país non acabe sendo gobernado por partidarios do réxime chavista ou xente desta caste. E vexo cousas non menos aberrantes nas mesmas cidades que verían un estraño empardecer ás cinco da tarde.

Aquí, como digo, moitas cousas chegan sen avisar, causan o seu estrago e desaparecen. E logo a roda dá unha nova volta no proceso cíclico. Volta ó comezo.

 

O corredor e a multitude

amarcord5

Amarcord, Federico Fellini. Hai unha escena na que Benito Mussolini chega á vila. Comeza co asubío dunha locomotora, coa máquina fóra de plano, seguido por un fumazo de carbón a través dun arco, do que xurde o Duce canda a súa grea de uniformados pétreos de luto. Serán recibidos por unha multitude de homes fervorosos, mulleres sexualmente acesas e cativos que, sen entender moito de que vai o conto, comprenden a importancia do acto. Un dos rillotes mesmo fantasea con que a súa voda coa compañeira de escola segredamente desexada a presida esa figura cinsenta que, logo dun discurso escaso e insubstancial, se pon tesa, dobra os brazos e, sen máis, bota a correr marcialmente. Faino coa seguridade do que sabe que será seguido, como así ocorre.

Á expedición engádense algúns vilegos egrexios, inclusive un profesor en cadeira de rodas (obviamente empurrada por un esbirro caritativo) que vai saudando coa palma da man cara abaixo. Dan unha volta ó lugar, nunha especie de maratón sen competencia de ningún tipo: todos saben quen é o gañador e todos o loan con calor. E non lles amola sabelo, ó contrario: séntense seguros deste xeito.

Este Duce de ficción é rotundamente oposto ó orixinal: mirrado, de faciana osuda e articulacións coma cañotos. Entendo que é un detalle deliberado. Non lonxe del, representando un papel secundario, corre un actor que, por físico, podería moi ben pasar polo verdadeiro. Fellini propúxose darlle unha aparencia ruín a aquel que, para todos os presentes e para ducias de millóns de italianos na realidade, foi un deus. Representándoo deste xeito, quere dicirse que el, por si só, é insignificante. Por baixo desta idea véselle o pelo a outra: a das estrañas eleccións da multitude.

Estes días son as festas da cidade e a dificultade de andar polas rúas ateigadas do centro a case calquera hora veu lembrarme estas cousas. Nunca gustei das multitudes. É algo que di moita xente antes de se mergullar nelas de cabeza; eu dígoo de corazón. Aparte, desconfío delas. Facede a proba e veredes: case calquera persoa é máis accesible se se atopa soa ca se forma parte dun grupo. Non contar con apoio humano supón unha maior evidencia de vulnerabilidade e, polo tanto, apertura ó trato. Ó abeiro dun colectivo, medra a sensación de poder e non sei se dicir impunidade. Animais, fóra a alma.

Mais hoxe o que se leva é a multitude. A trampa dos movementos sociais con ansia de “renovar” é xustamente esa: a súa forza reside, por forza, en contar coa masa ou dirixirse a ela. Ningún se centra no invididuo, que é o que en verdade marca a diferencia na especie humana. Confíase en que, unha vez obrado o cambio, a masa escolla con sentidiño os seus representantes. O malo é que a masa adoita escoller Duces.

Fisterrania: a novela

fisterrania2

Argumento:

Algún curruncho de Galicia, século 13. Un home descrido e tolambrón, de vida errante e non sempre conforme á lei, recibe a visita do seu mellor amigo da nenez, agora frade mendicante. O pai do primeiro está a morrer. A súa derradeira vontade é unha encomenda para seu fillo. Debe peregrinar a Fisterra. Todo puidera moi ben ficar aí, mais os peregrinos verán que o camiño está cheo de atrancos insospeitados e xente perigosa. Claro que tamén toparán cunha amiga, e con certo segredo que explicaría por que poucos queren facer tal peregrinación.

VER O ‘MAKING OF’

_________

KINDLE

EDICIÓN IMPRESA (TAPA BRANDA)

Fisterrania: o ‘making-of’

typewriter-464746_1920

A IDEA

Fisterrania é o produto de dúas vellas teimas miñas:

Nunca deixei de escribir, desde o primeiro relato, hai disto vinte e pico anos, ata a última novela, na que ando agora. Unhas veces resultou gratificante, as máis delas todo o contrario. O que en ningún caso podo dicir é que me teña divertido verdadeiramente. A escrita non funciona así. O que se escribe pode valer, mesmo agradar un algo, mais é raro que chegue a satisfacer, polo menos non a min. Así que, despois de tanto tempo e esforzo, entendín que tiña gañado algo ó que entendo que todo escritor debera ter dereito: divertirme sequera un pouco. Pecado non será.

Por outra parte, sempre quixera escribir unha noveliña ambientada na época medieval ou anterior. Estou moi ó tanto de que o Medievo, segundo as investigacións máis recentes, dista de ser un tempo tan caótico, inculto e puritano como o tópico asegura que foi. E, con todo, sigue a ofrecerse marabillosamente, non se me negará, como escenario de historias con alto contido en maxia. Un matiz fundamental: Fisterrania NON é unha novela histórica, coas connotacións grandilocuentes que actualmente se atribúen a tal xénero narrativo, senón unha novela que simplemente transcorre noutro tempo. Fisterrania non pretende resultar didáctica. A quen busque un traballo de documentación nivel cátedra ou unha verosimilitude incontestable, sinto dicirlle que lle valerá máis petar noutra porta.

A FEITURA

A trama é como debe selo no xénero aventureiro de camiño e espada: lineal e cento por cento comprensible. O estilo, lixeiro, de voar os ollos sobre a liña. A extensión, breve, ó non se pretender unha grande transcendencia, conforme ó estándar da novela de quiosco e da serie B cinematográfica: non digas en cinco palabras o que poidas expresar en dúas. O fío condutor é unha peregrinación, se ben non a que case todo o mundo pensa ó escoitar tal palabra. Collamos para aqueles anos outra distinta da xacobea, menos célebre e igualmente interesante: unha viaxe ó que o Imperio Romano coidaba a fin do mundo. Iso foi real, ademais das lendas que circulaban en torno ó lugar acerca do monstro ó que chamaban Vákner, de descripcións varias e moi diversas, e a bruxa Orca Vella. O demais é por enteiro da miña invención, obedecendo a un enfoque épico, lonxe de calquera academicismo. Omitín certos detalles do ritual orixinal que o peregrino debía executar en destino, modifiquei outros e non me cinguín moito á crónica do bispo Martiros. A Fisterra que atoparedes aquí non é, con case total seguridade, a Fisterra real do século 13. É, por así dicir, unha Fisterra soñada.

Ó comezo, concibira Fisterrania como achegamento ó que se deu en chamar literatura infantil-xuvenil, pois parece que en Galicia hoxe non é un escritor de proveito ata que non toca ese pau. Fracaso total. Todo comezou moi ben ata que a sensualidade, certo morbo, algo de fatalismo e o predominio da acción se meteron polo medio. Se queredes unha narración de aventuras tecida coa liberdade do lúdico, podedes ficar en confianza.

O PROXECTO

O adxectivo que define esta miña primeira edición de Fisterrania é ben doado de seleccionar: artesanal. Procurei evitar toda sofisticación, que aquí representa de xeito inevitable obstáculos, quedando unicamente coa eficacia e a máxima calidade que os meus medios (menos amplos do que querería) me permitiron. Todo o fixen eu. Maquetei ó xeito dos impresores pre-era 2.0, a pulso e medindo, prescindindo de software específico que poidera limitar ou complicar a utilización do arquivo en segundo que aparatos. Pretendo que a novela chegue ó maior número de xente posible, o cal á forza supón optar polo formato máis accesible. O que vos deixo de proba é un PDF dunha calidade máis ca suficiente e lectura agradable, deseñado (a propósito) máis coma un volume facsimilar ca coma un ebook, malia posuír as dimensións deste, por descontado. E a un prezo moi asequible, polo demais, nos dous formatos dispoñibles.

A INTENCIÓN DO ESCRITOR

En poucas palabras: para goce do espírito.

DESCARGA DO CAPÍTULO I DE BALDE

Aquí

E DA NOVELA ENTEIRA

AQUÍ