De cadaleitos e iPhones

Nun breve espazo de tempo, arredor de dúas semanas, dous coñecidos meus viviron unha experiencia que, máis ca litúrxica, comeza xa a ser cualificable de costumista aquí: asistiron a un funeral nun tanatorio.

Unha delas entrou nel ás dez da mañá e saiu ás cinco da tarde. As horas fixéronselle anos alí dentro. Disque o peor de moitos (chamémoslle) trámites é a espera previa; ela chegou a envexar á defunta, neste sentido. Para acabar de empeorar a cousa, ten unha cafetería no centro: chegou ó tanatorio con tres ou catro horas de sono malo e saiu sen tempo para un xantar decente antes de se reincorporar ó choio ata a madrugada.

O outro tivo que esperar algo menos. En contrapartida, bateu cunha sala enorme, chea a rebentar e quente coma un forno por este motivo. Contoume que o funeral lle parecera unha sorte de concerto absurdo e desesperante; sabía do que falaba, porque estivera nun de Airborne no que case morre deshidratado (no posto de bebidas servían unicamente cervexa). A imaxe que debuxaba o seu comentario resultoume onírica. Mesmo lembro ter soñado algo semellante en máis dunha ocasión. Só que, como prediciu Philip K. Dick, a realidade tal e como se entendía xa non existe, e agora, o que antes era soño, é perfectamente probable.

Ningún dos dous se decata, penso, do cambio. Dos tres, son o único que sabe o que é un velorio. Estiven como mínimo nun, de neno, naturalmente impaciente por liscar e (con certeza) non de todo consciente do que tiña arredor, nun cuarto con cheiro a armario vello, á luz amarelecida dunha lámpada de 40 cagada das moscas, cun cadaleito de acabado impecable coa tapa espalancada; abaixo, habería fumadores de negro xogando á brisca arredor de vasos de viño e comadres actualizando a base de datos. O que menos lembro é o que había dentro do cadaleito. Á volta, con noite pecha, no asento traseiro dun Seat 850 por unha estrada local moi semellante ás actuais (é das poucas cousas que se mantiveron invariables desde aquela por aquí) en todo o seu sentido negativo, nin sospeitaba que acabariamos así. Falo do aséptico, e dos extremos: en oposición á certa normalidade que supoñía unha especie de festa de sociedade cun cadáver presente, pasouse a tratar ese cadáver ben cunha omimosidade máis axeitada para o sobrenatural (e a morte é todo contrario), ou ben coma un paquete postal pendente de ir a reparto ou coma o último iPhone nunha presentación de Apple.

O equilibrio é algo moi pouco visto na raza humana, pero manda carallo.

O que case todos sabiamos da guerra

multicopista1

Lin hai pouco que en España se publican ó ano 70 novelas sobre a Guerra Civil. Xa comentei por aquí algunha vez, creo, o que opino do tratamento deste tema na literatura, tanto na de aquí coma na de aló. Esas novelas puideran moi ben imprimirse non nunha imprenta industrial, senón nunha vietnamita. Sería máis axeitado para o propósito verdadeiro dos seus autores.

Máis ou menos ó mesmo tempo batín co último artigo de Arturo Pérez-Reverte na prensa dominical. É unha das persoas polas que menos esperaría verme sorprendido a conto do asunto, e porén o que conta nesa páxina vale non sei se por esas 70 novelas anuais, pero pouco lle faltará. Non é nada extraordinario o que conta, tampouco. De feito, a parte que el semella resaltar, a do reencontro de dous irmáns, un a cada lado do campo de batalla, tan novelesca (dese tipo de novelas), é a menos transcendente para min. A que máis compóñena os detalles pequenos que se explican de xeito case rutineiro: como non era raro que os soldados dun bando e do outro se relacionaran con certa normalidade, tanto berrándose obscenidades, coma cantando, coma léndose as noticias uns ós outros ou mesmo dándose ó troco de tabaco ou conservas perante a indulxencia dos oficiais. Detalles coma os que algúns sabiamos, mentres viamos con algo de perplexidade a suposta ignorancia deles, ou resistencia a admitilos, non sei, impresa en libro alleo, polo menos na esencia do que se conta.

O ex soldado ó que cita o articulista explica que acabou combatendo a prol dos nacionais porque foron os primeiros que chegaron á súa vila. Simplemente por iso. Para moitos novelistas, isto pode resultar literariamente insignificante. Para min, todo o contrario.

Saramago non parou no Kiabi

festival-1539083_960_720

Deixou escrito Saramago que, no mesmo ano no que lle concederon o Nobel, estaba un día en El Corte Inglés, en crequenas ó pé do estante dos calcetíns, sumido na indecisión propia do comprador. Daquela, seica el ignoraba que aquí ás peúgas se lles chama así, por certo. Nisto que se lle achegou un home a falar con el. O que mellor lembraba o escritor do encontro era o abraio do descoñecido. Semellaba o home atopar inaudito que José Saramago estivera nun centro comercial comprando calcetíns en posición “tan pouco digna” (creo que escribiu), e máis que o fixera en solitario, e non na presenza para o home moi lóxica de dous asesores e tres gardacostas.

Lin isto poucos días despois de baixar eu ata o Kiabi por ver de comprar un par de xerseis, pensando no inverno e en que os aniversarios non perdoan. O pouco familiar de tal prenda para min desde a preadolescencia recomendaba un investimento moderado; se existe o risco de lle coller noxo a algo, que sexa sequera barato e non doia que acabe na traseira dun camión de Urbaser ou nun contedor para a beneficencia deses que adoitan saquear os xitanos. O Kiabi de aquí é como pode esperarse que sexa un outlet para vender case podemos dicir que ó peso: en toda a nave industrial só vin unha empregada, a que atendía a caixa. Notei que a clientela non era amiga de amosar signo de humanidade ó dar a compra ó cobro, por algunha razón que non me alcanza, e máis vendo á moza suramericana bastante estresada. Apenas lle falaban. Era unha clientela de sombras. “Non te estreses”, díxenlle, cando marchou a Santa Compaña. Coidei notar certa sorpresa por baixo do seu aire de normalidade. “Non te estreses, que máis te has estresar cando vexas como che deixei a sección Home”. Son un dos peores dobradores de roupa desta banda do Atlántico, como mínimo, e a impaciencia tan existencial de non atopar nunca o que busco non me fai gañar en habilidade. Acrecentouse un algo o desconcerto na moza. Intuín que non era perplexidade, tampouco, senón a incomodidade da situación: non saber como reaccionar perante algo tan insólito, aquí e seguramente en case todo lugar, coma que alguén amose certa consideración cara alguén.

Cristo parou en Eboli, pero Saramago non parou no Kiabi. Di moito o seu conto do veleno dos estereotipos. Sei, de feito, de algún escritor ó que a súa muller lle confesou algunha vez, algo avergonzada, que, antes de coñecelo, sempre coidara que os escritores eran xente máis importante. A min, o sentimento (nada tráxico) de insignificancia acompáñame alí onde vaia, e autorízame a ser humano con dependentas estresadas. Onde non hai relevancia hai moitas veces a liberdade da distinción.

Os cans na bouza. O meiquin of.

ramones-464224_1280

A orixe

 

Os cans na bouza é un proxecto de época dura. Comecei a escribila no 2002, o ano no que transcorre a acción da novela. Aquel verán, eu viña da en todos os sentidos cativa etapa promocional d’A balada do nudista caviloso e caín no que medicamente se pode chamar fatiga nerviosa, que me tería preto dun ano calculando o alto dos edificios co interese sincero de saber se unha caída desde determinados metros abondaría para me matar. E mentres isto sucedía, eu escribía, porque non sabía nin podía facer outra cousa. Alternando desolación con convencemento, deixándoa e volvendo a ela, deina por rematada catro anos despois.

Lembro ler lido naquel tempo El coleccionista de juguetes, de James Gunn. Unha experiencia que non lle desexo a ninguén, e menos se a sensación no corpo durante o día enteiro é a de ter comido algo en mal estado. Tamén parece un libro de malos tempos. Pero os nosos malos tempos son completamente diferentes. A miña sorte é que nacín coa vea coñona. No sitio de me enredar en diatribas deprimentes e nihilismo barato, o meu impulso natural guioume polo carril onde se lle dá a volta ás cousas, se ignora un pouco o sentido común no tocante á tolerancia e ás referencias do lector e, en definitiva, se obtén algo diferente. Lembrades aquela escena de Easy Rider na que Luke Askew, no papel do hippie Stranger, chega á comuna e, ó se lavar na pía, salpica os sobrazos sen quitar a chaqueta? Isto último foi improvisado; o actor estaba a atopar a película dunha solemnidade estomagante e botou unha presa de coña no pote para desacralizar o caldo. A min lévame acometendo ese ese mesmo impulso case toda a vida. Por exemplo, e para o caso, se o correcto é achar trasnoitadas e de baixa calidade literaria as escenas de acción nunha novela, deume por meter aquí un tiroteo cunha ametralladora de aviación. Non podo evitalo e non sei se queira.

En fin, en resume: desta miña cocina do inferno saíu unha mestura interesante e penso que equilibrada do negro (que non policial) e do western.

Os cans na bouza non é exemplo de arquitectura literaria, nin o pretende. A trama non está medida ó milímetro, nin elaborada coa preocupación de non saír do rego da coherencia. Non investiguei os procedementos habituais no narcotráfico nin nos baixos fondos. Nin son Nacho Carretero nin me importan aquí. Isto é outro conto. Se teño que definila dun xeito recoñecible, direi que é unha novela máis de personaxes ca de tramas. De personaxes baixo presión e sen cancelas, cada un polos seus motivos: dependencia emocional, sede de poder, baleiro existencial, loucura. A todos lles meteron os cans na bouza: a todos lles incentivaron esas emocións. Algo nada fortuíto, porén, é a localización da escena central de acción, onde conflúen todas esas baixas paixóns, se se lles quere chamar así, e o ambiente no que se move Rodrigo, quen ten en común con Seixas, ademais da muller á que queren e buscan (chercher la femme, dicían antes en Francia para nomear un elemento recorrente na ficción literaria e cinematográfica) a risco de xogar o pelello, o seu certo “anacronismo” sen renuncia.

Os cans na bouza, tamén teño que dicilo, malia non ser recomendable pensando no marketing, é unha novela algo salvaxe en certas partes. Dun salvaxismo necesario, iso si, pois expoñer o camiño dos que levan o peso da acción nela require honestidade. Mais aínda estas partes non fican exentas da ironía coa que tales personaxes asumen o seu destino.

A base

 

O único tirado de xeito case literal da realidade son os perfís das usuarias da web que Suso Seixas visita e ás que non contacta. Proceden de varios portais de contactos, nunha liña explícita ben distinta do modelo Meetic ou similares. Véxoos moi dignos de seren incluídos nunha novela coma a presente, a falta de saber quen se agachaba detrás deles.

Todos os personaxes da novela son ficticios, se ben o protagonista, Suso Seixas, ten unha particularidade. Inspireime en Manuel Seixas, o escritor e músico. Fisicamente, de feito, Suso é moi semellante ó Manuel que aparece na fotografía de contracapa da súa novela Bailarina. No físico queda todo. Suso é un home que vive no pasado sen remorso ningún, e sen norte tamén. A Manuel non o coñezo; sei que viviu un tempo especialmente crítico, como o vivín eu sen certeza de telo deixado atrás de todo, pero non máis. Espero que non lle pareza mal esta certa “apropiación”.

É o único personaxe con algo de real, e tamén hai un único escenario con tal. Un garaxe coma ese no que se arman guateques improvisados e no que acabará por acontecer algo bastante substancial seica o houbo en certo barrio vello de Lugo cidade. Era o local de ensaio dunha orquestra de medios e eco moi modestos. Creo que xa non existe.

 

O proxecto

 

Como sucedeu con Fisterrania, repito con Amazon como casa editora, a falta de mellor alternativa, por razóns alleas ás miñas actividade e interese. Edición cento por cento artesá no que atinxe ó deseño da capa e á maquetación, que o seu tempo e dores de cabeza me levou deixalo todo libre de erros e ben presentable. Da conversión do material por min creado tanto nun arquivo de Kindle coma nun volume en papel encárganse eles en exclusiva, e aí xa non teño arte nin parte, nin en consecuencia culpa da mellor ou peor calidade do produto final.

O que conta é o de dentro, tédeo presente.

A intención

 

Coma en todo o que escribo: para goce do espírito.

Descarga Os cans na bouza AQUÍ

Os cans na bouza. A novela.

portada (2)

Ano 2002. Os móbiles son ladrillos, aínda están de moda os chats e o messenger e o rock non morreu de todo. O que non cambiou é que sigue habendo fulanos fartos da soidade. Suso Seixas é un deles. Coida ter atopado o seu anaco de felicidade a través dunha web de contactos, pero pouco dura aquela na casa do pobre, din. Porque o que tampouco cambiou é o doado que resulta meterse en camisas de once varas. Por exemplo, e por causa dunha muller, verse no medio dunha loita entre camelos en crise existencial, narcos latinoamericanos necesitados dun psicólogo (ou dous) e antigos militares eslavos capaces de desencadear unha matanza por razóns nada prácticas.

VER O MEIQUIN OF

_________

KINDLE:

Amazon UK

Amazon España

TAPA BRANDA:

Amazon UK

Amazon España