12 cordas. O meiquin of.

portada222

A idea

Se Os cans na bouza foi unha novela de malos tempos, 12 cordas é a miña novela menos contida. As escritas das dúas coincidiron, de feito, no tempo en certo punto: no 2006 remataba a primeira e deixaba a segunda finalizada. Unha vez que dou por armada unha estrutura íntegra, algo que me toma bastante tempo porque cavilo ben antes de escribir no sitio de corrixir sen cesar, rara vez a modifico mais aló do aspecto estilístico e de quitar un parágrafo aquí e poñelo acolá. 12 cordas non é excepción. O esencial dela quedou definido ese ano. Desde entón e durante os seis seguintes, as variacións foron mínimas.

Para contar o que tiña que contar, optei en parte por un estilo seudoxornalístico: mal poderiamos facer de 12 cordas un bo filme porque, ademais doutros inconvenientes, inzaría de explicacións por parte dunha voz en off. En fin, o pragmatismo como alternativa a dar estas explicacións mediante escenas dramatizadas e que se me fora a extensión, se xa a actual non é pouca, ás 1027 paxinas ou por aí. Tan mal nos vos quero para vos impoñer semellante penitencia.

O único cambio maior sucede no derradeiro capítulo. O orixinal, algo afectado e solemne, fora se cadra tecido coa necesidade de resultar “accesible” no inconsciente, pois pensaba presentar a novela (e presenteina) a algúns premios literarios. Nesta versión definitiva é, por coñón, máis honesto. Fóra cancelas de vez.

Pero de que vai 12 cordas? Está bastante de moda o termo distopía, e direi que lle acae; tamén podedes chamarlle novela de aventuras e mesmo negra, pois todo iso é. Fala dun tempo futuro, fragmentario e algo demencial. Houbo unha guerra, e tamén unha sorte de revolución: no lugar no que todo sucede manda o primeiro goberno feminista (a día de hoxe non houbo ningún merecedor de tal nome na realidade, que eu saiba) e enteiramente feminino da historia, e a poboación é multirracial en grao sumo. Se atendemos a certas crenzas moi estendidas e aceptadas hoxe ó nivel do dogma, todo debera ir moito mellor. Mais non vai. Nin de coña. O que non significa que se todo fora doutro xeito fora ser mellor, tampouco. Como deixei dito neste blog hai tempo, nos movementos organizados que procuran cousas coma a xustiza e a liberdade, obxectivos tan loables coma mal atinxibles ou directamente utópicos (no segundo caso sobre todo), os teóricos do cambio son uns pouquiños e con frecuencia sensatos, mentres que quen o posibilitan coas súas accións ou a tal aspiran son uns moitos que interpretan a letra como lles peta, recoñézano ou non, e con  subxectividade excesiva. A Historia universal fala de moitos cambios e non de tantos avances, e talvez sexa esta unha razón poderosa de que tal ocorra.

Os protagonistas de 12 cordas, que pretenden certa paz e dominio das súas vidas e, algúns tamén, obxectivos máis materialistas, fican enredados nos fíos dos que manipulan os monicreques, xusto cando o que de ningún xeito aceptan é seren monicreques. Pedro Silveiro, branco que é preto por dentro, sabe desde hai moito que non lle deixarán vivir como desexa, malia que a ninguén faría mal, mais unha noite élle revelada a evidencia de que non só se trata disto, senón de que se lle esixe servidume por mor de actos que se lle apoñen e que el xamais cometeu, por mor de ideas coas que xamais tivo nada que ver. Nani Giordanescu, a súa amiga, recibe a mesma labazada nos fociños, unha vez, dúas e tres, ata que se atopan e ven que, polo menos, son dous a apandar. Se é que queren, que non é así. Terán unha amiga común en Maria do Ceu, imaxe da temperanza e do sentido común nun tempo e lugar no que, a semellanza dos actuais, o primeiro está visto coma indicio de debilidade e o segundo viu moi pervertido o seu significado.

Os personaxes de Rangún, o amigo de Pedro, e do Yacaré teñen en común un desleixo algo temerario que lles permite pisar con seguridade calquera chan. Rangún foi militar non por casualidade: hai nel un compoñente de resistencia á corrupción moral que sempre será, non digo seguro, e menos a día de hoxe, pero poida que si máis probable nun membro das forzas armadas, corpo en teoría un algo hermético fronte á influencia civil comparado cos máis dos oficios legais coñecidos.

E temos ós  antagonistas, por chamarlles así: Estrela Giordanescu, irmá de Nani e raíña do lugar a todos os efectos agás o oficial, e Rodolfo Stafermov, seu home e ídem ‘feito a si mesmo’ con tanta delicadeza coma escrúpulos: cero. Deles direi que Estrela é unha feminista inusual e mesmo inverosímil, ó ser ídolo de masas, e unha persoa capaz de ocultar ata ese punto a súa vulnerabilidade e complexos, que non son poucos. De Stafermov, que é brután e decidido, un macho alfa, como din por aí, máis propio doutra época; de primeiras, atopaba eu máis axeitado, por sutil, que fora o que hoxe se chama un “aliado”, é dicir, o oposto en aparencia, pero concluín que sería demasiado irreal. Dos dous personaxes, direi que obran co convencemento de estaren a facer o correcto, o cal fai deles, aquí coma na vida real, individuos temibles.

E dixen antagonistas porque chamarlles viláns sería excesivo. Esta historia non vai diso. Aquí ningún dos dous (digamos) bandos vai buscar ó outro, nin se carga cos argumentos típicos: intereses ocultos, vinganza, etcétera. Aquí, o que se dá é unha ‘colisión’ entre os dous; uns fan máis cós outros porque se dea, tamén cómpre dicilo. Unha colisión tan accidental coma inexorable.

En conclusión, 12 cordas trata do efecto nocivo que o poder causa en todo ser humano, sexa do sexo ou cor ou procedencia que sexa, e da súa relación ben estreita coa violencia, aquí representada coma unha forma de enerxía case tanxible, e da ruptura con vínculos que se teñen por sagrados e do prezo que se chega a pagar por esa ruptura: da soidade de quen dita ou quere ditar as súas propias normas, citando a un policía corrupto de certa serie televisiva.

A base real

Nesta novela hai unha forte base real, que xurde da miña experiencia nas redes sociais. Teño notado que semellan producir un efecto “etílico” en moitos dos seus usuarios. É sabido que o alcol non inhibe a consciencia, senón soamente a vergonza de quen se emborracha; nenos pequerrechos e borrachos nivel catro e pico da mañá son as únicas persoas das que podemos ter a certeza completa de que dirán a verdade. Moita xente da que veredes nunha Delegación de Facenda ou nunha farmacia ou nunha tenda de mobles para o baño seguramente teña unha conta nas redes socias a nome de PaquiñoMexaforadonico ou FemidoenteDoCarallo29. Podedes ter por seguro que o máis do que se atreven a dicir por tras deses alcumes xamais o dirían asinado cos seus nomes e apelidos.

O anterior deume unha idea. Volvendo ó que comentei aí arriba sobre os revolucionarios incontrolados, ocorréuseme crear un fato de individuos que serían tuitstars, en particular da rama activista, se no Twitter estiveran e ver como sería todo se fixeran o que tanto semellan devecer por facer: gobernar. A diferencia do que sucedería na realidade, omitín calquera disimulo ou moderación pola súa parte: aquí amosan a alma. Non convén esquecer que un fulano polo estilo xa gañou unhas eleccións en América e outros entraron con éxito na política en Europa, ben reais todos eles.

Tamén podo dicir que, coma nos Simpson pero a meirande potencia, 12 cordas predixo o futuro en certa maneira. Moitos comportamentos, derivas ideolóxicas e feitos de hoxe descríbense nela, que foi escrita cando aínda semellaban impensables.

Outra base real estaría na parte da narración na que os nosos ‘bos da película’, Pedro e Rangún, se ven obrigados a entrar no cuadrilátero. Débese esta parte á conveniencia de alixeirar a carga dramática, considerable en certas pasaxes, con algo de espectáculo. Preferín non volver a lugares comúns literarios, como sería o boxeo noutras épocas, e optei por algo que resultara non só máis novidoso, senón máis evocador, tan sequera para min. Lembro o xeito no que coñecín a loita libre, naquelas emisións matinais de fin semana dos inicios das canles privadas de comezos dos anos 90 coa locución delirante (a propósito, e gracias a Deus) de Hećtor Del Mar e José Luis “Jotaele” Ibáñez. Chegou a ser, penso, parte da cultura popular da miña xeración. A loita libre, ademais, ofrece a un escritor máis posibilidades, ó ser un “falso deporte” que aínda hoxe moitos consideran unha coreografía sen dano real para os que a realizan. (Na práctica, e malia a ausencia de intención de lesionar ó adversario, está demostrado que dista moito de ser inocuo.) De xeito que puxen ós bos de Pedro e Rangún a empregar artes desa coreografía nunha competición con dano premeditado. Coma ir á guerra con pistolas que semellan de auga. Dous inadaptados a loitar pola propia supervivencia dese xeito é algo que non deixa de ter o seu chiste. E en obra literaria ningunha debe faltar o humor, por baixa que sexa a dose.

(Por certo que, ó ano seguinte, 2007, se non lembro mal, estreouse The Wrestler, o filme de Darren Aronofski, con Mickey Rourke no principal, acerca dun loitador vido a menos. De primeiras caeume coma a gripe; coidei que me acababan de roubar a idea, sequera parcialmente, e que, xa que logo, cumpriría unha reescritura que mataría toda espontaneidade. En cambio, logo de vela, percibín que, por sorte, o seu enfoque do wrestling, moi ‘americano’ por aquilo da típica historia de superación persoal, era moi diferente do de 12 cordas.)

Humor tamén foi o que lle botei ó acto de enviar esta novela a certo certame. Como era de prever, non levou nada. Non sei por que escura razón se me ocorreu, despois de coñecido o ditame, enviala á editora que publicaba as obras premiadas coa recomendación de que a leran, ou releran, pois o breve prazo mediante entre a data límite de recepción de manuscritos e a do fallo, unido á complexidade da obra, ben meirande do que unha ollada superficial poida suxerir, e por descontado á súa extensión, fíxome pensar que non o fixeran con xeito (isto último non o dixen). Aínda lembro o breve correo electrónico que recibín ó día seguinte. Aquelas dúas liñas en cor azul mariña que me comunicaban con maneiras burocráticas que a novela fora lida no seu día e pasara a primeira peneira do certame evidenciaban a tensión de dúas cordas de piano.

O proxecto

Repetimos co Amazon, por pragmatismo e por limitación ós propios recursos, coma as outras veces.

Como digo arriba, é a miña novela máis “torrencial”. Falando as verdades, penseino bastante antes de dala ó prelo. Escribíraa deixando voar os dedos sobre o teclado, quitando á man tenta o freo da continencia e de case toda sutileza, por ver que podía xurdir, sen ambición maior. Logo concluín que non por iso é menos obra miña. Que é unha parte máis dun conxunto, e que debe estar.

De primeiras, ía ofrecela en formato electrónico unicamente, por economía. É bastante voluminosa para o que en min é costume, e non era cousa de cobrarvos 15 ou 20 euros, tendo en conta o importe mínimo que establece Amazon en función do paxinado, por un ladrillo que non vos caiba pola fírgoa da caixa do correo; aparte, maquetala para impresión dá moito máis traballo ca meter o documento de texto no Calibre e o beneficio é moito menor. Finalmente estará dispoñible en ambos formatos. Poñamos que son un sentimental.

O que procuro, coma sempre, é o voso goce de espírito.

DESCARGA

Un comentario en “12 cordas. O meiquin of.

  1. Pingback: 12 cordas. A novela. – A PEQUENA NOVELA GALEGA

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Salir /  Cambiar )

Google photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google. Salir /  Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Salir /  Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Salir /  Cambiar )

Conectando a %s