Glifosato para a insignificancia (desde a terceira vía)

apple-3483512_1280

Foto: Ulrike Leone

Entre as virtudes de María Reimóndez, e nisto igual fai coma min, non está a da sutileza. Nun recente artigo seu, define as opinións contrarias á súa coma “pesticidas”. Literalmente, define así ós opinadores, pero é o que coido interpretar. Entende que certas persoas, desde as redes ou desde certas páxinas, tramaron un plan de defenestración contra un grupo de autoras feministas polo feito de ser as dúas cousas. Semella moi convencida de que tal é o motivo dos que para ela son calumniadores. Afirma ver na soa discrepancia unha agresión. O artigo ten traza de ter sido escrito ás tres e vinte da mañá. Non é por faltar: quero dicir que intúo o sangue a latexar na cabeza da autora conforme tecleaba. Non vos aconsello tal método. Mesmo se é para poñer a alguén pingando, cómpre polo menos un borrador antes da versión definitiva. Razoar a aldraxe. Do contrario, de ser certa esa maldade que denuncia, os “malvados” teríano ben doado para desmontar a teoría. Por exemplo, poderían argumentar: dubido que en ningún momento anterior da historia da literatura galega houbera tantas mulleres publicando, vendendo ben e recibindo premios e gabanzas coma no actual. Non botei as contas, pero diría que o máis do (por chamarlle así) aparato mediático cultural galego está a predicar a súa paixón polas escritoras hoxe, case sen importar o que escriban, con tal que cumpra unha serie de requisitos, extraliterarios os máis, se non todos. Con tanta exposición, é bastante comprensible que, en consecuencia, se reciba tamén moita máis atención por parte da crítica; cando a literatura galega era o que Reimóndez chamaría patriarcal ou falocéntrica, eran os varóns os únicos susceptibles de levar coa vara nos dedos. Certo é que pode haber un costume ás críticas amigables, favorecido por unha militancia de razón de ser para moitos obvia e para min non tanto, de aí que cando unha non o é, se lle poida facer traumática á afectada. Isto, malia ver a súa obra, como dixen, publicada, premiada, traducida, difundida e mesmo filmada. Carallo para o complot. Se a todo isto se engade ese certo (e pernicioso) pracer do sentimento de vítima lexítima, aparellado tantas veces ó de autoridade para tecer calquera falcatruada, o que aconteceu era predicible, que non razoable. O paso á idade adulta non queda acreditado no carné de identidade: hai que demostralo por medio dos actos.

Logo disto, teño lido nas redes observacións despectivas sobre a (suposta) atención excesiva que se lle dedica na literatura galega ós blogs. Dicir isto é coñecer pouco o asunto. Non só porque un blog non deixa de ser un soporte e máis nada: é o contido o que determina o seu valor, senón porque non é que este conxunto de editoras, escritores e críticos e un par de xornalistas que é o chamado sistema literario galego, esta insignificancia, teña moito máis onde se agarrar ca iso. Ou é que saímos no telexornal cada noitiña e non o souben?

Algo máis atinado andaba un blogueiro e tuiteiro ó falar da inxenuidade de quen coida que as novelas “cumpren algún tipo de papel na sociedade actual”. Verdade: non sei se nalgún tempo os escritores fomos o que se di importantes; hoxe, desde logo, non. Por iso se me fai tan ridícula esa carga didáctica e ideolóxica da que tantos autores galegos de hoxe dotan canto escriben. Fai, porén, unha división do sistema entre partidarios da literatura “de masas” e a da “excelencia” que, á marxe de que se lle poderían atopar moitos matices, cae nunha omisión básica: a da terceira vía, a dos que tanto se nos debuxa nos beizos un sorriso vergoñento perante unha sinopse que inclúe unha activista medioambiental que se fixo lesbiana logo dun fracaso matrimonial a correr emocionantes aventuras ou un detective engabardinado amante da empanada de mexillóns e do bo Ribeiro a investigar un crime polas Rías Baixas adiante, pluriempregado como cicerone do lector (de aquí ou, aínda que non se crea, de Madrid ou Barcelona ou Sevilla), como nos aburre unha novela sobre unha familia que atopa unha cabra extraviada na súa aira nunha aldea kosovar nos anos setenta, e preferimos en cambio a serie negra de verdade, a glacial, e algo de cultura popular, que non é pecado.

Os da terceira vía nin leiramos co que queren as editoras hoxe (un supervendas de facto do que tirar cartos para editar supervendas potenciais) nin nos contentamos co estereotipo como norma estándar de creación dun personaxe, nin tampouco somos nada eruditos nin temos querenza polas conversas con -ismos. Os autores supervendas son amables con nós e nós con eles. Igual nos pasa cos defensores “da excelencia”. Sabemos que, no fondo, non somos nada nin para uns, nin para outros. O que escribimos anda no fío da navalla para os primeiros, e é irrelevante para os segundos.

É a razón pola que me permito falar deste tema. Cando se dá un conflito de difícil resolución, como tal é o presente, vexo polo menos novidoso, se non conveniente, que o examine unha parte non interesada.

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Salir /  Cambiar )

Google photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google. Salir /  Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Salir /  Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Salir /  Cambiar )

Conectando a %s