O soño do asasino

abstract-3766886_1280

Foto: Gerd Altmann

Nun país tan pouco amigo do xénero verdadeiramente negro (os que me ledes aquí e nas redes ben me entendedes) como é este, entre Estaca de Bares e Algeciras, é paradoxal o éxito de cousas coma Mindhunter, esa serie na que axentes do FBI especializados en psicoloxía criminal entrevistan asasinos en serie en prisión por veren de comprender os seus motivos, que son os do inimigo: boa táctica. (Como saberedes, a produción da vindeira tempada ficou adiada sen data como resultado do que, por usar a expresión ianqui en tradución literal, vén sendo poñer todos os ovos na mesma cesta: sen David Fincher, non hai serie, e o señor Fincher anda moi ocupado, seica, coma para ter conta dela.)

É paradoxal porque aquí, como sinalou Diego Ameixeiras algunha vez, apenas se le novela negra. A comparación entre negro e policial é, nesa orde, coma esas parellas con fillos revoltosos nas que un dos proxenitores reñe cos cativos mentres o outro resta importancia ás súas trasnadas. Aquí a xente é máis deste último, do proxenitor desleixado. Porque o xénero negro ingresa de pleno no pouco edificante e menos chistoso: procura a raíz do mal. Nada para ler na praia, nin ó que lle cadren gabanzas desenfadadas, pois.

En castelán, apareceu hai pouco Magnetizado (Anagrama), libro do argentino Carlos Busqued ó que lle imos chamar «novela» sen selo propiamente. É un conxunto de noticias de prensa e retallos da entrevista que Busqued lle fixo nun centro psiquiátrico penitenciario ó seu «protagonista», Ricardo Melogno, asasino de varios taxistas durante un breve prazo de tempo, no mes de outubro do 1982, na zona de Buenos Aires; só foron catro ou cinco mortes, só nese mes, para nunca máis facelo, segundo el porque o impulso se esvaíu. Melogno tiña vinte anos no momento, procedía dunha familia inusual, cunha nai espiritista, ‘misándrica’ e algo sádica, tiña estudos primarios e, aínda en existencia tan breve, chegara a se iniciar na santeiría no Brasil. Un problema frecuente na investigación criminal é que moitos asasinos en serie, por carencias analíticas e/ou expresivas efecto dun nivel cultural máis ben baixo, son incapaces de dar unha explicación minimamente elaborada do feito: «porque me deu por aí», sería un resumo eficaz das súas palabras. Melogno, por contra, ofrece mesmo as súas propias teorías sobre o mal e o ser humano. Un dato relevante é que, na súa avaliación psiquiátrica, non falaron de enfermidade mental en sí, senón de desviación da persoalidade normal. Era, segundo conta el mesmo, unha persoa que vivía o máis do tempo nun mundo de ficción, polo que as cousas deste non lle afectaban demasiado.

É un libro que paga a pena porque, sen nunca xulgar, deixando o exposto á interpretación que o lector lle queira dar, quere saber. Unha eiva xa típica aquí cando, no cine ou na literatura, e xa non digamos na información xornalística, se trata de afondar nos detalles dun crime ou intento de tal, é que, por moito que ás veces se prometa o contrario, nunca vemos as cousas a través dos ollos do criminal, ó que simplemente se condena moralmente antes de que sexa condenado xudicialmente con todo merecemento. Un, como lector e en particular como escritor, bota en falta esa perspectiva para que a historia quede completa. A comprensión plena pode con moita frecuencia deixarnos mal corpo, e porén é necesaria, a non ser que queiramos ser coma Melogno e vivir nun soño.

Los comentarios están cerrados.