Seres estraños e días estraños

Foto: Ylanite Koppens

Desta semana, lembro tres sucedidos. O primeiro coido que foi o venres. Estaba eu no Dia e vin aquelas tres mulleres. Estaban diante dos estantes dos friames, os queixos para untar e esas cousas. Unha delas, á que non lle vin a faciana, era fraca, cos cabelos longos e bastante raros no curuto, e ía, máis ca vestida, enfundada nunha especie de camisa de flanela a cadros escoceses, algo grunge. Andaba a revisar os estantes todos de arriba abaixo, e dun lado ó outro, mentres murmuraba e tecleaba no seu móbil ou trebello semellante. As outras dúas semellaban nai e filla, xa tirando a vellas as dúas. A máis vella fitaba na frenética grunge con sospeita. A máis nova trataba de convencela de que era unha clienta máis que andaba a botar as súas contas. “Sí, ya”, respondía a máis vella, teimuda e diría que ofendida, por alguna razón que non se me ocorría. Eu metínme no medio delas, un pouco porque tiña que pasar por alí, outro pouco por ver de que non chegaran ás mans. Nese momento, a grunge desistiu con aceno violento. “Nada, ya volveré después, porque así es imposible”, e aló marchou. Pero marchou na dirección contraria á saída.

O segundo e o terceiro foron o sábado. O segundo foi á mañá. Collín un atallo solitario entre hortas e solares e catro casiñas. Fágoo moito. É a única maneira de poder tirar a máscara por uns minutos. Vin os dous cans saíndo dunha ruela. Eles tamén me viron a min. Decateime ó momento de que precisamente pequenos non eran. Dous mastíns que me chegaban á cadeira, e eu paso bastante do metro oitenta. Eran mansos, curiosos e viñan ceibes por completo. Arredor non se vía unha alma. Malia que non semellaba perigosa a situación, por precaución, dei a volta e volvín uns metros polos seus pasos. Máis que a súa agresividade, temía o seu cariño: non sabía que podía facer se quixeran adoptarme coma dono, sen consulta nin posibilidade de renuncia pola miña parte. Non foi así. Seguíronme, rozándome un chisco as mans cos fociños, moi ledos. Volvín dar a volta, e seguín camiño ó ver que non se viraban cara min. Pensei que, se estivera casado e tivera fillos, talvez me dera por traelos por alí, e igual os mastíns podían, como lles acontece con frecuencia ós animais, saltar por calquera detalle para o humano sen importancia, e adoitan ter mandíbulas potentes.

O terceiro foi nun bar, á tarde. Cando entrei, xa estaban alí aqueles dous. Non eran nin as seis da tarde, polo cal o seu comportamento estaba completamente fóra de lugar. Dous individuos duns 50 anos. Facían coma se estiveran nun pub ás tres e media da mañá. Un deles fíxoseme coñecido, porque era cliente habitual. Era difícil esquecer un bandullo enorme nun corpo coma un feixe de garabullos polo demais, dous deles metidos en pantalóns estreitiños, deses que levan os lambidos segundo o dicionario castelán-galego de Rinoceronte, pijos de toda a vida en castrapo. Era o máis pailán dos dous. Non paraba quieto. Dáballe ó cubata, erguíase, andaba coma arrastrando os pés nunha especie de moonwalk zoupón, cantaruxaba algo, sentaba, cubata, moonwalk… Unha vez foi ó baño e alí ficou falando só. Coido que era un deses fulanos que ignoran que non teñen a menor gracia. A camareira, como non habían ninguén máis, sentou un pouco con eles. Pareceu gustar de que a “estrangularan” de carallada. Todo isto estaban a facelo, un sen máscara, o outro con ela no queixelo todo o tempo. Comprendín a indulxencia dela: non hai negocio sen clientela. A súa meirande ousadía foi suxerirlles sen moito interese que mellor estarían na terraza, sen resultado. Eu, por tras da miña máscara, ollaba cara eles de cando en vez. Sentara na miña mesa habitual, que era a do lado, porque coidara que marcharían pouco despois, como a cantidade de vasos e latas da súa suxería como o lóxico. Viñera para tomar un café e ler; o primeiro non me estaba a prestar e o segundo era case imposible. Cando marchei, estiven por despedirme deles cun “Adiós, gilipollas” que mesmo o alcol lles permitiría entender. Tiña gana de emprendela a ostias. De dicirlles o que lle dicía Michael Caine a Cliff Brumby en Get Carter, cando o visitaba na súa casa: “Es un homón, pero non estás en forma. Doute fendido nun tris”, en tradución libre. E máis. Non fixen nada. Carter si, e non tivo razón para se arrepentir. Éche o que teñen os filmes.

Todo isto foi parte dunha desas series de días estraños que suceden de cando en cando. De súpeto, aparece xente rara, coma xurdida dun soño, de non se sabe onde e, coma nunha confabulación, comeza a interferir na túa rutina, a meter paus nas rodas dos teus pequenos praceres, e todo vira irreal e as máis das veces desagradable. Sucede sen aviso e sen explicación. Se cres en Deus, ben podes aventurar que tirou os dados de calquera maneira, ou que andaba doente cando moveu as pezas polo taboleiro adiante. Poderías tamén supoñer que iso significa que lle importas algo, mais se cadra xa sería demasiado supoñer.

Falar sen cancelas

Foto: Engin Akyurt

A esa muller que vive á outra banda da rúa, que debe ter os meus anos ou pode que algúns máis, que cando nos cruzamos desvía a ollada cunha violencia que dista moito de facer do aceno algo casual, diríalle que fale as cousas sen cancelas.

Esa muller que debe ter os meus anos, se cadra algún menos, digo, e ten unha cativa duns 10 anos ou así, e penso que outra máis pequena, e seguramente un marido en consonancia co que debe ser a súa vida de andar a facer as maletas ás présas os venres para ir a Viveiro ou a Ribadeo para ficar deitada na area de dolce far niente mentres a descendencia o permita e de volver o domingo á cidade con máis amargura ca premura. E ten unha voz de timbre alto e ton imperioso, como lle ocorre a moitas persoas de aspecto delicado. Digo isto porque a oín falar con outra xente. A min nunca me falou, e con todo díxome moitas cousas, mais ningunha sen cancelas.

Se algún día quixera facer tal, diríalle que é mellor así, en particular nestes días de entre 14 e 31 graos (sensación de 17 e 38). Que ás veces non paga a pena evitar as leas; Oscar Wilde díxoo doutra maneira, falando das tentacións, que aquí pode ou non ser o caso. Que se algo teño, e poida que máis nada ca iso, é sentido do humor e lombo para apandar. Que non tema, pois, pola miña pel, porque é coma o coiro dos cintos caros. Vale máis ceibar o que haxa que ceibar, non vaia ficar dentro ata o día de ir para a burata. Que iso si que é fodido.

E que carallo, se tira pola banda de Oscar Wilde, tampouco se prive de falar, que son moi comprensivo. De falar sen cancelas.

O outro Valle-Inclán

Batín co meu veciño poeta o outro día. Contoume que Francisco Fernández del Riego lle chamara “Valle-Inclán”. Sería, explicoume, non tanto por afinidade literaria coma porque ningún dos dous gañara un peso coa literatura. Del Riego, supoño que como afago, cualificara a situación do meu veciño, e supoño que tamén a de Valle, coma “heroicidade económica”. O meu veciño poeta viña cargado cun feixe de barras de pan coma quen leva un neno pequeno. Non puiden evitar sorrir perante o detalle irónico. Talvez lle puido pasar desapercibido a el mesmo, malia que sospeito que é máis sutil aínda do que quere dar a entender coa súa aparencia de indixente obsesionado coa reciclaxe. Si que riu cando lle dixen que, falando de heroicidades económicas, Del Riego si que había alucinar se me tivera coñecido.

Seguín avenida abaixo, cavilando ó sol naquilo das heroicidades económicas. Ser pobre non debera nunca ser considerado unha heroicidade. Tampouco, a diferencia do que pretenden facer pensar certos artigos de tendencias en certos medios, unha nova moda. Como moito, podemos aproveitar para non comprar uns vaqueiros novos porque a rachadela na entreperna dos actuais pode moi ben confundirse coa deses vaqueiros de 60€ do trinque que queren adoptar unha estética de precariedade. Non é un pecado que os verdadeiros precarios se beneficien da frivolidade burguesa. Pero ata aí.

Non recordo ter falado co meu veciño poeta sobre a cultura do esforzo e da resistencia, esa non tan diferente da lei do patio do colexio pois as dúas se basean na máxima de marica quen chore. Outra sospeita miña é que, de facelo, faría el o que sempre fai cando acha insignificante o que se lle está a contar: baixar a cabeza, murmurar un “ala, adeus” e marchar sen máis.

Noutro verán

Foto: Peggy Choucair

Polo falar, a moza debía ser dalgún punto entre Juárez e Turbo. A súa pel era dun torrado indefinido. Pousou a guitarra acústica co mastro contra a barra, pediu unha botella de auga para levar e un chupito de licor de hierbas. Botoume unha ollada lóstrego por entre os rizos tinguidos. Logo preguntoulle á camareira se podía cantar alí fóra, na terraciña aberta ó Campo Castelo; chamoulle princesa. A princesa, que era de Recife ou arredores e tiña os meus anos e dous fillos case adolescentes, dixo que si. Enviou o chupito e botouse fóra con toda naturalidade, porque seguramente facía aquilo todos os días.

Teño un gusto musical se cadra demasiado esixente: quedei nas voces sofisticadas dos neorrománticos e en Ella Fitzgerald, por exemplo, e normalmente non gusto de oír cantar á xente se non é a xeito de parodia, e ás veces nin así. Se cadra por iso non lle atopei a gracia ó que cantou a moza, que non era moi diferente do que cantarían tantos outros músicos da rúa. Nunca logro tomar en serio estes esforzos, por loables que sexan, os esforzos, digo, non tanto os cantares en si. Supoño que teño moi presente que todo é, a simple vista ou no fondo, máis ben fútil. Que ben daría un como antagonista de Batman.

Mireina pasear a gorra polas mesas. Se lle compensou ou non, nunca o souben. Isto sucedeu noutro verán, hai uns anos. Non volvín ver á moza. Habíao ter complicado no negocio musical, tendo presente a voluptuosidade de bazar chinés de Rosalía e demais raíñas do son enlatado. Tampouco sei por que lembro todo isto hoxe, nesta tarde que ameaza unha tormenta que nunca acaba de caer. Se cadra é porque sei que a tormenta sempre acaba caendo, e con todo aínda me incomoda non saber o momento preciso.