Un Rei e media ducia de vidas

dark-2685022_1280

O primeiro que pensei cando se soubo o do Rei Emérito de España e a tal Corinna e mailos 65 millóns de euros do petróleo árabe por mor daquel disparate do AVE á Meca (creo) foi que, con tal cantidade, varias persoas neste mundo, media ducia como mínimo e algo sensatas e austeras a poder ser, poderían vivir a vida enteira sen ter que estudar unha oposición nin botar un currículo nin pedir un peso prestado. 60, 70 ou 80 anos de vida a gastos pagados: tempo comprado para acadar o máis parecido á liberdade que un ser humano poderá coñecer. Aínda se di axiña. E aquel señor ceibou semellante mazo de billetes coma quen tira do peto das moedas un euro para o carro do supermercado.

Seica el, no momento dese acto, só estaba pensando no mellor xeito de facelos chegar a Suíza. Dubido que tivera sequera a concesión á debilidade de considerar a enorme distancia entre o seu entorno e o de ducias ou centos ou miles de millóns de persoas e ver dese xeito infiltrarse esa incomodidade e certa vertixe nun só dos seus días. Uso a palabra entorno e non mundo, porque o seu mundo e o noso é un e o mesmo, de igual maneira que non hai un “terceiro mundo”, malia que teñamos usado tal expresión tantas veces. Son os entornos, coas súas relacións e os seus compromisos. Para os mafiosos do cinema, a Familia está por enriba de todo. Un mileurista autónomo pode intentar colar facturas da casa na liquidación do IVE, mais está moi lonxe do que é, nin máis nin menos, o poder, iso que tanta xente cobiza hoxe, sexa por pretensión de cambiar o mundo para ben (ou para o que coidan que é o ben) ou por hiperactividade do instinto de supervivencia. O poder: iso que tanta xente cobiza e ben pouca coñece en verdade. Hai uns 40 anos, moitos temían que certos políticos a transpirar furor universitario por baixo das crechas de barricada chegarían á Moncloa e cagarían nas alfombras todas e alí convidarían a paella de marisco a Castro e a Gorbachov os domingos. Eses mesmos políticos hoxe reciben acusacións de militancia ultradereitista encuberta. O único que pasou foi que eses políticos víronlle a cara ó poder, tiveron que aceptar as súas condicións e cortar o cabelo ó seu gusto. A alternativa era nunca ter a ocasión. O poder convida a xogar, mais nunca perde. Non despreza ningún adversario, sexan homes, mulleres, brancos, negros, indios, chineses, esquimais, hetero, homo, bi e toda caste imaxinable. E este adversario, aparte de saír da partida sen un céntimo, perde o nome e a voz e mesmo a cara para sempre.

Por perder, o R. E. mesmo perdeu o enxeño e o bo gusto, se un día o tivo: fuxiu dunha democracia para buscar acubillo nunha ditadura. E nin sequera fixo coma os delincuentes de primeira división de aquí, que polo menos adoitan fuxir para o que o reintegracionismo pretende que sexa unha quinta provincia galega a nivel idiomático, como é o Brasil, senón que escolleu as areas ardentes e o vicio kitsch dos parentes de Muza. Aínda ben que Cascais (disque) exerceu o seu influxo finalmente.

O fulano das novelas

fantasy-2669362_640

Foto: Gerhard Janson

Unha vez coñecín unha moza que gustaba dos libros que eu lle suxería. Así escrito, semella o comezo dunha novela de LIX recomendable para o ensino, ou dunha novela de adultos que gañaría un dos premios de seis ceros á dereita do noso chamado sistema literario. Non é tal. Pode tamén a frase evocar unha certa profundidade na nosa relación. Tampouco é tal. A realidade é que era unha camareira que atendeu durante un tempo (breve) nunha cafetería na que paraba eu algunhas veces; a cafetería estaba na Ronda da Muralla e xa non existe. Tampouco a moza tiña traza de parar moito tempo nun mesmo sitio. Eu imaxinábaa hoxe alí e pasado guiando turistas en Tenerife.

Normalmente non falo co persoal da hostelería. Son de estar nun bar, pero non de barra de bar e, aparte, a relación que se poida xerar é máis ben unha transacción, polo que, sendo eu algo esixente para certas cousas da vida, non me agrada nada a idea.

Non lembro como foi que aquela vez foi diferente. Seguramente estaba eu lendo e ela, que era moi sociable cando menos estando entre aquelas paredes, debeu reparar no libro e querer encetar unha conversa. E tampouco lembro como foi o resto, mais o caso é que acabou lendo algúns libros que eu vía axeitados para quen quere deitarse no sofá unha tarde de barruzo e matar horas. Eran novelas que se lían decontado, cómicas sobre todo. Brautigan, Vian. Arrisquei pouco nese sentido. A moza gustou delas. E de alí a un tempo, a xeito de mostra de interese común pola miña existencia, preguntábame “Que? Algunha novela?”. Acabei sendo o fulano das novelas. Ela non me chamaba así, que eu saiba, pero é o que eu era para ela.

Eu adoito recomendar libros ou filmes, cando se me consulta, a fin de que o destinatario do consello non se limite a pasar o tempo (que non é mala actividade, malia soar a contrasentido), senón que dalgún xeito tire algo do recomendado: unha nova perspectiva, un novo estilo de ila virando, unha pasaxe ou unha voz que proxectar na cabeza cando a realidade aperta xa de máis. Nunca me deu a impresión de que esta moza chegara a isto. Era coma quen viaxa e só tira fotos co móbil e vai ós restaurantes para poñerlles logo valoración online. Era a mesma. Limitárase a procesar e arquivar, as novelas e máis a min mesmo.

De alí a un tempo deixou de traballar alí. Só a volvería ver un pouco despois, nun autobús. Creo que non comprendeu por que non dei sinal de coñecela. Para min, as persoas así entran e saen, veñen e marchan coa mesma facilidade coa que o facían as novelas para ela.

O (non) soño dos luns

Cando a este 2020 non lle falta máis ca un intercambio de exhibicións de potencia nuclear entre dúas ídem adoecidas por causa do orgullo nacional, cando nada podía parecer menos distante do real do que o era xa un día calquera sen uso de máscara e esplendor conspiranoico, non vos enganedes: a loucura sempre pode ir en aumento.

O meu panadeiro dos luns, ese que será da miña idade, como moi vello, e que case nunca me di nada que non sexa o máis sabido: o prezo da barra, amosou predisposición á conversa. “E eu non te vería pola igrexa?” Expliqueille que hai 25 anos que non piso unha. A ver, estiven non hai moito na Capela da Madalena, na Arzúa, cando o Padroado do Pedrón de Ouro tivo a ocorrencia de me dar un premio. Quero dicir que levo ese tempo sen asistir a unha cerimonia relixiosa. E non as boto nada en falta, como non estraño as vodas, bautizos nin comuñóns, e menos aínda os enterros. Son un galego atípico para todo, témome. Nin a carne vermella toco, non vos digo máis.

Non lle dixen todo isto, claro. Aventurei que, vivindo non moi lonxe da igrexa, puido terme visto pasar por diante dela, nun itinerario meu moi gratificante, por sumar soidade e verde. Non, insistiu el. Xuraría terme visto servir de monaguillo. “Teño traza diso?”, quixen saber, verdadeiramente perplexo. Non tiña. Pero el coidaba que alí me vira, por tras do cura. Repetín que nunca na vida fixera tal, algo molesto, non porque me confundise cun monaguillo, senón porque, perdida xa a opción de ser alguén de ben, albergaba sequera a ilusión de ser un marxinado con algo de estilo.

A conversa derivou noutros asuntos, coma a fe no Altísimo. O meu panadeiro é ateo. Manifestou a súa confianza en que os seus fillos tamén o sexan, malia, seica, a muller, que é “moi católica e iso”. Deixei caer, porse fora o caso e el non reparara nisto, o detalle do malentendido tan habitual entre tanta xente, moita dela supostamente progresista, que consiste en confundir a Deus coa Igrexa. Admitiu crer que “algo debe haber”. E ó tempo, que isto, o que vemos cada día, é canto hai, nin salvación divina, nin inferno de tormento eterno. É o mesmo que me pasa a min en certos días. Tivo que existir un Enxeñeiro, que xa non ten plans para nós, se é que un día os tivo.

Mentres falabamos, eu deixaba por uns segundos de escoitar para me preguntar se o Enxeñeiro acabara de tolear e nos estaba obrigando, coma se fosemos clicks de Playmobil nas súas mans, a actos sen sentido aparente, coma aquel. O sucedido non difería tanto desoutros nos que un se ve envolto nos soños, case sempre cunha iluminación irreal e un ritmo moi acelerado.

Velaí un fenómeno propio do tempo presente: que o soño ocorre estando un esperto.

Butron e máis eu

speedometer-653246_1280Foto: Gerd Altmann

Ando algo intranquilo. Cada vez me parezo máis a Henri Butron, aquel personaxe de Manchette que quería ser escritor pola cor dos billetes. Non era vocacional, obviamente. Antes fora ladrón de coches, guionista de filmes eróticos (coma o autor), terrorista tipo kale borroka da ultradereita francesa en plan OAS e, por paradoxal que pareza, cómplice do brazo armado dun movemento esquerdista africano poscolonial no tráfico de armas. O de escritor ocorréuselle logo de que unha xornalista progre o entrevistara para veren de armar xuntos un artigo sobre as súas aventuras: estivera en prisión por emprendela a tiros coa policía, con mala puntería, cando o cacharon na cama coa filla da devandita xornalista. O fulano supuxo que con aquilo de darlle á tecla e ir vender o resultado ós burgueses das revistas parisinas podía facer cartos. Por descontado, ignoraba todo no tocante á escrita literaria e importáballe un carallo. Cando tomou a decisión, foi comprar unha máquina de escribir Hermès e andouse mirando polos espellos da casa para ver se tiña traza de escritor. Cando nas redaccións das revistas lle preguntaban o que “quixera expresar”, el perdía os tentos: “Eu non quería expresar nada, só quería cobrar!”. Sorprendíalle que a eles non lles entrara isto na chencha.

Por fortuna, coido que non acado o seu nivel de estupidez. Porén, compartimos esa sensación de que se nos acaba o tempo e xa non estamos para agardar con aceno zen durante todos os pasos do proceso. Na literatura e en todo, no meu caso. Vemos o tempo no que vivimos coma un tempo de transición, como o foron os anos finais de tantas civilizacións.  Hai pouco andaba a xente a voltas coa apocalipse maia. Entendíana coma a fin do mundo, cando en realidade os antigos maias víana máis coma un cambio de orde. Talvez non sexa moi diferente este 2020 da noite antes de que os bárbaros cruzaran o Danubio e se armara aquel rebumbio que rematou na Galicia sueva. Non sei. A decadencia témola diante mesmo dos ollos. Butron era un bárbaro agardando polos bárbaros. Falta por saber que bárbaros chegarán desta. Peores cós que xa están aquí non parece que vaian ser. O que non podemos facer é agardar para sempre ata que algo se mova da outra banda do río.

 

 

O voto da panadeira

Foto: Wolfgang Claussen

Estou a preguntarme a quen lle votaría a muller que me vende o molete do país seis días de sete da semana. Esta muller é da parte da Fonsagrada e fala galego (popular) con todo o mundo, agás con quen non o entende e con quen non parece do país. A min, por moito que lle falo en galego (popular), case sempre me contesta en castelán. Non me custa comprender por que. Debo terlle traza de estudoso da obra de Marx (Karl, aínda que eu sexa infinitamente máis de Groucho) ou, en todo caso, de chico fino coma Ana Pardo de Vera ou Míchel Salgado ou Javier Gutiérrez. Para ela, son un elemento alleo ó seu propio mundo. Formulado sen actitude, penso, pero son.

Non creo que se puidera agardar nada bo dun día electoral, estival e de pandemia todo ó tempo. Pésima mestura. Non me sorprendeu, pois, que todo siga pouco máis ou menos como estaba, que con frecuencia é o peor que pode acontecer. Non pensan así os votantes que deron 42 escanos ó partido que xa gobernaba. Moi ó contrario, o medo vai gañando forza no xuízo conforme o corpo envellece e todo canto abarca a vista se torna incomprensible ou ameazador (hanos pasar a todos, se chegamos aló). Nese punto, o medo faille as beiras ó costume, e dese momento glorioso na palleira nace o continuismo, ou o conformismo. Cando o camiño é inescrutable, vale máis subir no cabalo do salteador do que xa sabes con que man tira de navalla.

Non quedemos tampouco aí. Hai quen, perante as lamentacións de quen non deu posto no sillón unha presidenta que apenas ofertou máis nada ca unha campaña electoral ante todo emotiva, deixa caer que hai quen anda polas tabernas canda a xente común todo o ano, e hai quen só se achega para pedir o voto cada catro anos. É unha insinuación certeira e perigosa: para poder co teu adversario, a única saída é converterte nel. Segundo esta teoría, a ideoloxía é irrelevante. Se Ana Pontón ou Gómez Reino convidaran a augardente de herbas e botaran uns cantos na Taberna de Marcos unha ou dúas veces por semana, gañarían as eleccións. Simplona asunción. Penso.

Se cadra é só que, aparte de que o medo é libre, que o é, e moito, á xente por aquí lle preocupa máis o asfaltado dunha pista ca quen foi Alexandra Kollontai. Se cadra non hai maneira de que poida semellar campechano (o adxectivo está de actualidade rexia) quen, por moito que se conteña, acabará citando a filósofos onde o que se demanda é unha fórmula práctica para resolver un problema. Se cadra. Eu que sei.

Con todo, nunca chega a xente a botar man á escopeta contra o veciño, e iso gracias ós de sempre. Os de fóra, tan denostados cando veñen de turismo predador, son os únicos que logran o que semella imposible: que os que falan de pistas enlamadas e os que falan da Kollontai dean as mans contra eles. Abóndalles con chamarnos pailáns a todos (na cegueira propia) para que uns e outros, feridos no orgullo patrio, nefasto par de palabras, se boten a eles coma lobos. Aí é onde todo o que, mediante a consciencia da eiva, puidera supoñer unha mudanza no rumbo, unha certa esperanza, se esborralla no ar.

Tránsito das inutilidades

cactus-1453793_1280

A Thom Yorke, o cantante de Radiohead, veulle a idea que deu lugar á canción Paranoid Android unha noite nun bar de Los Angeles, examinando o comportamento dun fato de fulanos pasados de cocaína ata a raíz do cabelo. A inspiración acode ó artista, din algúns artistas, nos momentos máis críticos e, polo que se ve, e eu mesmo podo dar fe do dito, non sempre no lugar máis agradable. A canción, coma o álbum no que sería incluída, OK Computer, sabe á canseira de cando a televisión emite todos os días o mesmo episodio da mesma serie.

Coñezo ben a sensación. Polo común, nótoa coma quen nota unha picada sen importancia nun cóbado. Nestes días vira nunha desas dores que che escarallan a postura, esas que che veñen cando os anos son moitos e levaches demasiados tantarantáns. É a canseira, sempre: o fastío profundo. A molestia de asistir ó entusiasmo alleo cara unha idea ou unha tarefa que un sabe perfectamente inútil falando as verdades, coa impotencia engadida de non ser quen de llelo facer ver ós entusiasmados. É tempo de pandemia e de campaña electoral. Do paisano histérico porque hai inconscientes a milleiros que fan coma que fuman para non teren que poñer a máscara, xúntanse de doce en doce nos bares, néganse a se someter a unha PCR por se dá positiva e lles fode as vacacións e nas praias arremuíñanse lonxe das zonas delimitadas; e do paisano que escruta con lente de aumento cada aceno e cada palabra de cada político no debate electoral televisado e aproveita para dar el mesmo a súa aportación, case sempre valéndose das redes e sempre repetitiva ata a saturación, á campaña do seu candidato.

E sucede que un e outro guíanse por paixóns destinadas a non daren froito. Coa pandemia apenas iniciada, escribira eu que era unha cuestión de tempo que nos tiveramos que afacer a vivir co bicho: tiña na cabeza a moi probable reacción fronte ás demandas propias dunha situación de restrición de certas liberdades en favor do ben común dunha sociedade que se coida con dereito a afumarlle a casa ó veciño ó prender unha fogueira no xardín para asar as troitas no San Xoán porque é a súa terra, ten a escritura e ninguén lle di o que pode ou non pode facer nela. A inutilidade dos debates electorais é, penso, máis notoria aínda: non vexo prudente que ninguén cun mínimo de sensatez decida o seu voto en función dunha sorte de espectáculo dirixido por tras dos focos por unha tropa de asesores de toda caste no que nin a cor da camisa do candidato é casual e no que, está comprobado, poucas promesas das feitas viraron realidade coa papeleta na urna; igual se pode dicir do esforzo das prédicas no ciberespazo que, como moito, só terán a aprobación de quen xa antes concordaba coa mensaxe. Para as desgracias humanas temos o prognóstico que ofrece a experiencia, e para a escolla dun gobernante, a perspicacia para lle aplicar esa lente de aumento cando se enfronta á realidade, quere dicirse, durante os outros 1459 días do mandato.

A ilusión desta xente lémbrame á dos cocainómanos daquel bar de L. A. que aquel británico miúdo de ollar asimétrico observaba con malestar crecente. O que resta dela o día seguinte é, en resumidas contas, a mesma cinza.

Os malos de Lenzi

Umberto Lenzi, aquel director de cinema para salas de barrio, dito sen desprezo ningún, explicaba que a inspiración para os seus poliziotteschi (cinema negro italiano que acadou a categoría de culto nos anos 70, nada refinado e moi exuberante), en particular para personaxes coma Il Gobbo (O Chepudo, aí enriba na foto, interpretado por Tomás Milián, actor cubano do método, morto hai pouco), a tiraba dos malfeitores dos filmes de James Cagney, que adoitaban presentar algunha tara física significativa.

Ás veces leo opinións sobre libros ou filmes nas que quen as emite se congratula de que un personaxe, poñámoslle homosexual ou negro ou xitano, non sexa presentado coma un malandro, unha demente ou cousa semellante. Nunha bastante recente, a opinadora falaba dunha lesbiana. A opinadora é desas persoas que entenden que a arte debe influenciar o social, polo cal toda explicación estritamente racional que se lle dea sobre o asunto lle entrará por un oído e lle sairá polo outro. Explicareino para o resto do universo: que unha lesbiana, persoa cunha condición sexual aínda hoxe observada con calquera reacción agás indiferencia, apareza na ficción (recalco a palabra) retratada á marxe da sociedade é algo do que se pode gustar máis ou menos, e que pode indignar mesmo, pero algo perfectamente verosímil. Os malos dos filmes de Cagney érano porque as súas eivas os fixeran rexeitables a ollos da xente “normal”, e en consecuencia empurráranos ó unico lugar no que poderían sobrevivir: o submundo, que lles termaba do orgullo e lles cebaba a cobiza tanto como lles ennegrecía a alma.

Na ficción (volvo remarcar a palabra), o malo da película pode chegar a ser o personaxe máis completo, ó ser o único que se pode permitir case todo tipo de condutas. Claro que, polo menos ultimamente, esta posibilidade non se está a explotar. Teño ocasión de mirar bastantes estreas de cinema independente da meirande industria mundial, a dos USA. Con independente quero dicir de fóra das majors de Hollywood, non falo necesariamente de cinema de festival. Pois ben, conclúo que: a) é unha época inmellorable para actuar se es muller ou varón dalgunha raza diferente da branca, b) basicamente os argumentos están deseñados para elevar a figura dos mencionados no apartado a e c), como consecuencia do anterior, o malo, que adoita ser o varón de raza branca co papel máis importante dentro dos actores da súa raza e cor do elenco, é un espantallo baleiro de calquera profundidade, que se limita a ceibar as súas liñas para dar pé ás da heroína antes de que esta o espose, ou o desenmascare ós ollos do mundo, ou lle fenda o cranio cunha macheta. Moi semellante, como saberedes, ó que está acontecer no literario. E é todo unha mágoa porque, como penso que dixo Buda aquel día, o noso erro é que coidamos que temos tempo. Mentres nos escorrega por entre os dedos coma a area, engado eu.

Os heroes nos currunchos

building-4718121_1280Foto: Pawel Grzegorz

Hai bastante tempo, coido que nunha especie de suplemento para público xuvenil dun xornal, na sección de cartas dos lectores, lin a dunha que se laiaba dun clixé moi presente na ficción para adolescentes. Proclamábase farta de que o heroe que salvaba o mundo fose sempre un rapaz introvertido con gafas. Ela definíase coma unha de tantas mozas que tiñan saído de discoteca cos amigos na véspera dun exame. Quere dicirse, coma unha persoa normal. Ignoro se por tras desa carta había alguén real ou era unha invención da propia redacción, plantexando unha pregunta que, por obvia, atraería a atención dos lectores reais. De feito, e sen nunca pensar en poñela por escrito, eu coidei ter a resposta.

Que o heroe dunha novela ou filme xuvenil sexa un nerd ou friki ou como se lle queira chamar é o máis coherente e verosímil do mundo. É alguén a quen as borracheiras pre-avaliación trimestral, a perda da virxinidade na traseira dun utiliario e as historias para contar arredor dunha mesa de pub lle son negadas. Mal poderá perder a virxinidade porque moitas rapazas tiran ó malote (recoñézano ou, como é máis habitual, non), e mal se poderá integrar na manda porque é vítima da brutalidade do malote e da incomprensión ou indiferencia do resto. (Non dixen “manda” por descoido, por certo.) Nas novelas ou filmes, a ameaza que cae sobre o mundo adoita entrar pola traseira, ás caladiñas. Como a xente normal está tan sumida no seu propio balbordo, o único que pode decatarse é quen ficou silencioso nun curruncho distante e aprendeu a prestar atención ó que ninguén máis presta atención.

 

O sol desde a cela

Foto: Bronisław Dróżka

Non lembro se foi Groucho Marx o que dixo que, para facer bo do panorama teatral do seu país, antes habería que desterrar os críticos durante dez anos. Os críticos son esa xente que adoita indicar o lugar común nunha obra artística como indicaría un tarrelo nun xardín ornamental. Con todo, remataron por seren eles mesmos un lugar común. Son os personaxes dunha de Woody Allen que nunca teñen gracia, os eternos amargados ou (segundo certas opinións) impotentes, pois seica critican o que non poden crear.

Se ben recoñezo que a algúns barra as (non poucos barra as) que exerceron de tales en xurados de certames literarios os mandaría en pleno agosto verter piche polos Monegros adiante vestidos de cazadores de focas, non comparto esa visión, por superficial: é ficar co personaxe e obviar a persoa. Debo ser das non moitas que ven un ser humano por tras da sinatura de Carlos Boyero, por poñerlle. E vexo un ser humano eternamente infeliz. Talvez sexa idealizada, pero a súa figura é para min a da incapacidade de desconexión. Un crítico debe selo as 24 horas dos 365 días. A soa idea estarrece.

Tamén pode ser que estou a reflexionar desde a miña singularidade, eu, que me prestan moitos filmes estúpidos dos anos oitenta de acción e artes marciais. Eles, os críticos “24/7”, no meu sitio, estarían engurrando o fociño ós tres minutos de metraxe. “Estereotipos, trama naif, violencia gratuíta, final de chiste…”, tal sería o seu reconto mental irritado. Se lesen, como leo eu, novelas cheas de personaxes arquetípicos e estruturas anárquicas, ritmo irregular e escenas inverosímiles, e porén divertidísimas ou excitantes da imaxinación, non pasarían da páxina 20, coma Aznar lendo Cien años de soledad. Terían que refrear os impulsos máis profundos para non ir por un rotulador de tinta vermella. Chuck Norris non é unha actriz de dramas uzbecos e o Vian negro non é unha escritora e activista centroafricana de parágrafos longos e fermosos, aptos para citar.

Non é coña ningunha. Vivir así é catar o sol desde a fiestra da cela. Require unha forza de vontade, ou non sei se a invención e mantemento dun universo propio moi alleo ó presente, da que non son quen. Teño sido algo semellante a un “recensionista” por veces. Crítico, nunca. Nas profundidades da escala de clases, e sendo escritor, e en galego en exclusiva ata non hai moito, para facer o pan aínda máis duro, xa acadei o meu límite de sufrimento.

Valerse só

Foto: Volker Glätsch

Co gallo do recente 90 aniversario de Clint Eastwood, linlle nalgures unha súa reflexión sobre o moito que gustaba dos westerns. Dicía que era porque evocaban un tempo no que un home podía valerse só, algo case imposible no presente.

Coido que comprendo a Eastwood. Mirade eses pais xa tirando a vellos, pensionistas moitos deles, que aínda terán os fillos de 30 ou 40 anos vivindo na casa. Pais que lle imitarán un pouco a Clint Eastwood e todo. Verán os fillos almorzando sen afeitar e pensarán cousas que non materializarán en palabras porque xa o fixeron outras veces sen resultado útil, coma que os seus fillos deberan telo todo máis doado do que eles mesmos o tiveron. Moita xente da idade de Eastwood coida realmente que así é. Que o mundo sempre foi un sitio máis hostil para a vida do humano moderno antes.

Eu, porén, o que vexo cada día é un mundo no que é a cada paso máis difícil a iniciativa propia. Un mundo cada vez máis regulamentado, onde afoga un entre requerimientos e condicións, onde de cada acción é preciso dar conta, e cada decisión depende da aprobación allea, todo por medio de procedementos con frecuencia ensarillados e absurdos, diría que máis aínda agora que todo está informatizado. Contrariamente ó que algúns aínda predican, e “predicar” é mesmo a palabra xusta, non abonda con querer, nin sequera con poder.

Por descontado, non podemos dar por verosímiles os filmes. Por exemplo, en O bo, o feo e o malo, de trasladar á realidade o xeito pouco ortodoxo de xerar ingresos do Louro, sería moi improbable que non acabara perseguido pola xustiza igual ca Tuco en pouco tempo. Lembraredes que o Louro entregaba a Tuco, un falcatrueiro cunha rea de delitos de varios quilómetros, a un sheriff, cobraba a recompensa, e cando ían aforcar a Tuco, liberábao a cara descuberta, sen a menor discreción e fuxían a escape, para repetir o proceso noutra vila, e logo noutra, e noutra. Non. Arte e realidade, pouca relación. Mais o que si é moi certo é que, hoxe, alguén que pretenda levar unha existencia tan libre de ataduras de toda caste coma as que adoitaban levar os pistoleiros, estaría á porta do banco de alimentos, que non do de cobrar, á semana seguinte de prender a pistoleira no cinto. É un dicir: falo de vivir dentro da lei. Na vida real, lin o outro día do caso dunha muller á que lle esixiron o carné, a nómina e o informe de vida laboral só para deixarlle visitar un piso de alugueiro. Nun filme do Oeste, teríalle abondado con tirar da alforxa un atado de dólares e amosalos en silencio.

Non é que desprecemos as comodidades do presente, quen poida gozar delas, iso tamén, nin nos vaiamos poñer en plan anarco esixindo a desaparición dos Estados, pero algunha vez estraña un a vila de El Paso no mil oitocentos e pico. Poder atar o cabalo en calquera sitio coa tranquilidade de non ter que pagar imposto de circulación, e de que non existen os parquímetros.